ଗୁରୁଜୀରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଯାଏ ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷମୟ ଯାତ୍ରା.....ରାଇକଳାର-ମାଟିରୁ-ବିଧାନସଭାର-ସ୍ୱର,-ବିରୋଧୀ-ବେଞ୍ଚରୁ-ଶାସନର-ଶୀର୍ଷ--ଜଣେ-ସାଧାରଣ-ମଣିଷର-ଅସାଧାରଣ-ଯାତ୍ରା
ଭୁବନେଶ୍ୱର:(ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱର) କିଛି ଯାତ୍ରା କେବଳ ଜଣେ ମଣିଷର ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ; ସେଥିରେ ଥାଏ ଗୋଟିଏ ମାଟିର ଗନ୍ଧ, ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଅନେକ ମଣିଷଙ୍କ ଆଶା। ରାଇକଳାର ମାଟିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ବିଧାନସଭାର ବେଞ୍ଚ ଦେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦାୟିତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିବା ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା ସେହିଭଳି ଏକ କାହାଣୀ। ୧୯୭୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୬ରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ରାଇକଳା ଗାଁରେ ଜନ୍ମ। ବାପା ଗୁଣାରାମ ମାଝୀଙ୍କ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ପରିଚୟ ଥିଲା ଗାଁ ଓ ମାଟି ସହିତ। ରାଜନୀତିର ଚକଚକିଆ ମଞ୍ଚ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିକ୍ଷାଦାନର ନିରବ ପରିବେଶରୁ ତାଙ୍କ ଜନଜୀବନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ଗଭୀର ହୋଇଥିଲା। ରାଜନୀତିକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଝୁମ୍ପୁରାର ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ମନ୍ଦିରରେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ହାତରେ ଯେପରି ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିର ଅକ୍ଷର ଲେଖାଯାଏ, ସେହି ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନର ଏକ ଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟ। କେନ୍ଦୁଝରର ରାଇକଳା। ୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨। ଏହି ମାଟିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ। ପିତା ଗୁଣାରାମ ମାଝୀଙ୍କ ପରିବାରରେ ବଢ଼ିଥିବା ମୋହନଙ୍କ ଜୀବନର ଆରମ୍ଭ ଥିଲା ଏକ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବେଶରୁ। ସେହି ମାଟି, ସେହି ଗାଁ ଓ ସେହି ସାଧାରଣ ଜୀବନ ତାଙ୍କୁ ମଣିଷର ନିକଟକୁ ନେଇଥିଲା। ଗୁରୁଜୀରୁ ସରପଞ୍ଚ—ଲୋକଙ୍କ ଦୁଆରରୁ ରାଜନୀତିର ପଥ ୧୯୯୭ରେ ରାଇକଳା ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ହେବା ସହ ତାଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ। ଗାଁର ରାସ୍ତା, ପାଣି, ଶିକ୍ଷା, ଗରିବଙ୍କ ସମସ୍ୟା—ଏସବୁ ପ୍ରଶ୍ନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ କେବଳ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଲା ନାହିଁ; ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଜନଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଦାୟିତ୍ୱ। ସରପଞ୍ଚ ପଦରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପଥ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝର ସଦର ବିଧାନସଭା ଆସନର ବିଧାୟକ କରିଥିଲା। ପରେ ୨୦୦୪, ୨୦୧୯ ଓ ୨୦୨୪ରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ପରିବାର ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଚାଲିଛି। ୨୦୦୪ରେ ଡା. ପ୍ରିୟଙ୍କା ମାରାଣ୍ଡିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିବା ମୋହନ ମାଝୀଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି। ପତ୍ନୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଲୋକସେବା ସର୍ବଦା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ନେଇଆସିଛି। ବିରୋଧୀ ବେଞ୍ଚରେ ମୋହନଙ୍କ ସ୍ୱର—ପ୍ରଶ୍ନର ରାଜନୀତି ୨୦୧୯ରୁ ୨୦୨୪—ଏହି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପିର ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ଭାବେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ। ଖଣି ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଜନାର ଅନିୟମିତତା ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜମି ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ବିଧାନସଭାରେ ତାଙ୍କ ଉଠାଇଥିବା ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା। ସେ ପବ୍ଲିକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟସ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ବିଶେଷକରି ଆଦିବାସୀ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ଆପତ୍ତି ବିଧାନସଭାରେ ତୀବ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚାର କାରଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦର ବିଷୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସମୟର ବିଧାନସଭା ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସେ ଆଦିବାସୀ ଜମି ଓ ଅଧିକାର ସହ ଯୋଡ଼ି ଉଠାଇଥିଲେ। ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ଅନିୟମିତତା ଠାରୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନରେ ଚାଉଳ ଓ ଡାଲି ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ବିଧାନସଭାରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ଥିଲା ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଏବଂ ଜନସ୍ୱାର୍ଥର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଆଲୋଚନାରେ ଆଣିବା। ୨୦୨୪—ବିରୋଧୀ ବେଞ୍ଚରୁ ଶାସନର ଶୀର୍ଷକୁ ୨୦୨୪ ଜୁନ୍ ୧୨। ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ। ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ଓଡ଼ିଶାର ୧୫ତମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଲେ। ସେ ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି। ରାଇକଳାର ଗାଁ ମାଟିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପଥ ଯେତେବେଳେ ଲୋକସେବାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦାୟିତ୍ୱରେ ପହଞ୍ଚିଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲା ଏକ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଶା—ଗାଁଠାରୁ ସହର, ଚାଷୀଠାରୁ ଯୁବକ, ମହିଳାଠାରୁ ଆଦିବାସୀ, ଶ୍ରମିକଠାରୁ ଉଦ୍ୟୋଗୀ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା ଓ ଆବଶ୍ୟକତାର ଓଡ଼ିଶା। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଲୋକାଭିମୁଖୀ ପଦକ୍ଷେପ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ସରକାର ମହିଳା, କୃଷକ, ଗରିବ, ଆଦିବାସୀ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସାଧାରଣ ପରିବାରକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ଓ ପଦକ୍ଷେପ ଘୋଷଣା କରିଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦୁଇ ବର୍ଷର ସମୀକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ୧୨୧ଟି ନୂଆ ଯୋଜନା, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ପଦକ୍ଷେପ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ‘ସୁଭଦ୍ରା’ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା, CM-KISAN ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷକଙ୍କୁ ସହାୟତା, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାଉଳ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ପାନୀୟ ଜଳ, ସଡ଼କ ଓ ସେତୁ, ଜଳସେଚନ, ଆଦିବାସୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହାୟତା, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଦିଗରେ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଏହା ସହିତ ଶିଳ୍ପ, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, AI ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ ଆଣିବାକୁ ସରକାର ପ୍ରୟାସ କରୁଛି। ୨୦୨୬ର ଏକ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍, ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଓ ଡିଫେନ୍ସ ଉପକରଣ ଉତ୍ପାଦନ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ପାଇଁ ₹୧୭,୨୫୦ କୋଟି ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨୦,୦୦୦ ନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ଭାବନା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଯୋଜନାର ସଂଖ୍ୟା ଯେତେ ବଡ଼ ହେଉନା କାହିଁକି, ଶାସନର ସଫଳତା ଶେଷରେ ମାପାଯିବ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ। ଜଣେ ଚାଷୀଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ପାଣି ପହଞ୍ଚିଲା କି? ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କ ହାତକୁ ରୋଜଗାର ଆସିଲା କି? ଜଣେ ମା'ଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମିଲା କି? ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ପରିବାର ନିଜ ଜମି ଓ ଅଧିକାରକୁ ନିରାପଦ ଭାବେ ଧରି ରଖିପାରିଲା କି?—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଶାସନର ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା। ଆଗକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଆଶା ଆଉ ଆକାଂକ୍ଷା -ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ଆଗରେ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଯୋଜନାକୁ ଜୀବନ ସହ ଯୋଡ଼ିବା। ଓଡ଼ିଶା ତାଙ୍କଠାରୁ ଆଶା କରିବ ଯେ, ବିକାଶର ଆଲୋକ କେବଳ ରାଜଧାନୀ କିମ୍ବା ବଡ଼ ସହରରେ ନୁହେଁ, ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗାଁର ଶେଷ ଘର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ। ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ କେବଳ ଚାକିରି ନୁହେଁ—ସ୍ଥାୟୀ ରୋଜଗାର ଓ ଉଦ୍ୟମର ସୁଯୋଗ; କୃଷକ ପାଇଁ କେବଳ ସହାୟତା ନୁହେଁ—ଜଳସେଚନ, ଭଲ ବଜାର ଓ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟ; ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ନୁହେଁ—ଆତ୍ମନିର୍ଭରତାର ସୁଯୋଗ; ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ କେବଳ ଘୋଷଣା ନୁହେଁ—ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଜମି ଓ ଜୀବିକାର ସୁରକ୍ଷା; ଏବଂ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏମିତି ଏକ ପ୍ରଶାସନ, ଯେଉଁଠି ସାଧାରଣ ମଣିଷର ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଦୁଆର ଦୁଆର ଘୁରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ସରକାର ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ଅଭିଯୋଗର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଜନଶୁଣାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଶାସନକୁ ତଳସ୍ତରକୁ ନେବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିବା କହିଛି। ରାଇକଳାର ମାଟିରୁ ଉଠିଥିବା ସେହି ସ୍ୱର ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ଭବିଷ୍ୟତର ଉତ୍ତର ଲେଖୁଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସେହି ଉତ୍ତର କେତେ ଦୂର ଚାଷୀର କ୍ଷେତ, ଯୁବକର ସ୍ୱପ୍ନ, ମହିଳାର ଆତ୍ମନିର୍ଭରତା, ଆଦିବାସୀର ଅଧିକାର ଓ ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଛୁଇଁପାରିବ—ସେହି ହିଁ ହେବ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟ। ତଥାପି ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱପ୍ନ ଏଠି ଶେଷ ନୁହେଁ... ଏକ ବିକଶିତ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଆଗରେ ରହିଛି ଅନେକ ପଥ-- ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ରୋଜଗାର, କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ବଜାର, ଗାଁରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା, ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳର ସମାନ ବିକାଶ, ଜଳସେଚନ, ଶିଳ୍ପ ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ରୋଜଗାର ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା—ଏସବୁ ଓଡ଼ିଶାର ଆଗାମୀ ଯାତ୍ରାର ମୁଖ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା। ୨୦୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ତାହାର ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରିବ। ସେହି ଦିନର ଓଡ଼ିଶା କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପର ଓଡ଼ିଶା ନୁହେଁ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରର ଆଶା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁବକଙ୍କ ରୋଜଗାର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାଷୀଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁର ବିକାଶର ଓଡ଼ିଶା ହେବା ହିଁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା। ଶେଷ କଥା—ମାଟିର ସ୍ୱର ଏବେ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ: ଜଣେ ଗୁରୁଜୀ ଯେତେବେଳେ ସରପଞ୍ଚ ହେଲେ, ସରପଞ୍ଚ ଯେତେବେଳେ ବିଧାୟକ ହେଲେ, ବିଧାୟକ ଯେତେବେଳେ ବିଧାନସଭାରେ ପ୍ରଶ୍ନର ସ୍ୱର ହେଲେ ଏବଂ ସେହି ସ୍ୱର ଯେତେବେଳେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆସନରେ ପହଞ୍ଚିଲା—ସେହି ଯାତ୍ରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ। କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆସନ ଯାତ୍ରାର ଶେଷ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱର ଆରମ୍ଭ। ରାଇକଳାର ମାଟିରୁ ଉଠିଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ ଏବେ ସାଢ଼େ ଚାରି କୋଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦାୟିତ୍ୱର ପଥରେ ପ୍ରଶଂସା ଯେତିକି ଆସିବ, ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଆସିବ। ଆଶା ଯେତିକି ରହିବ, ଜବାବଦେହିତା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ରହିବ। କାରଣ ଇତିହାସ ଜଣେ ନେତାଙ୍କ ଶପଥକୁ ମାତ୍ର ମନେ ରଖେ ନାହିଁ; ଇତିହାସ ମନେ ରଖେ—ସେହି ଶପଥ ପରେ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ କେତେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା।
What's Your Reaction?
Like
2
Dislike
0
Love
0
Funny
0
Angry
0
Sad
0
Wow
0
Ajay
Ajya Kumar Behera is the founder and editor of APANANKA SWAR and a passionate advocate of truthful and responsible journalism. Dedicated to serving society through accurate reporting and public-interest news, he believes in the values of truth, transparency, and trust. Through APANANKA SWAR, he strives to inform, empower, and connect communities across Odisha.
