ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଆଢ଼ୁଆଳରେ ପ୍ରତିଶୋଧର ନିଆଁ ! ଆଇନର ସୁରକ୍ଷା କବଚ ହେଉଛି କି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭିଶାପ ! ନାରୀର ଅଧିକାର ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହୁ, କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗରେ କାହାର ଜୀବନ ନଷ୍ଟ ନହେଉ—ନ୍ୟାୟର ତରାଜୁରେ ଉଭୟଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଉ।
ସମ୍ପାଦକୀୟ | ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱର ସଭ୍ୟତାର ଇତିହାସରେ ନାରୀର ସଂଘର୍ଷ କେବଳ ନିଜର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ନୁହେଁ; ଏହା ମାନବୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ସମାନତା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା। ଯେଉଁ ସମାଜରେ ନାରୀ ନିର୍ଭୟରେ ବଞ୍ଚିପାରେ, ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଜେ ନେଇପାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିପାରେ, ସେହି ସମାଜକୁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସଭ୍ୟ ସମାଜ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ୱାଧୀନତାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିବା ସହିତ ଆମକୁ ଆଉ ଏକ କଠିନ ପ୍ରଶ୍ନର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ହେବ—ଯେଉଁ ଅଧିକାର ଅନ୍ୟାୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହାର ଅପବ୍ୟବହାର ହେଲେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମଣିଷର ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବ କିଏ? ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର, କୌଣସି ଅନୁଗ୍ରହ ନୁହେଁ। ନାରୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଆଇନ ମଧ୍ୟ ସମାଜର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆବଶ୍ୟକତା। କିନ୍ତୁ ଯେକୌଣସି ଆଇନର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି ତାହାର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରୟୋଗରେ ରହିଛି। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରତିଶୋଧ, ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥ, ସମ୍ପର୍କଗତ ତିକ୍ତତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜାଣିଶୁଣି ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଆଣନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଆଚରଣ ନ୍ୟାୟବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରେ। ଏହି ସତ୍ୟ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ—ଉଭୟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ପ୍ରଶ୍ନ ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତାର ନୁହେଁ, ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ସ୍ୱାଧୀନତାର ନାମରେ ଅନ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିବାର ମାନସିକତାର। ଆମ ସମାଜରେ ଘର, ପରିବାର ଓ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଣିଷର ଜୀବନର ମୂଳ ଆଧାର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହି ସମ୍ପର୍କଗୁଡ଼ିକରେ ମତଭେଦ, ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ବିବାଦ ଦେଖାଦେବା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବାଦକୁ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧନର ଅସ୍ତ୍ର କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହେ ନାହିଁ। ଦୁଇଟି ପରିବାରର ଶାନ୍ତି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ଶିଶୁଙ୍କ ମାନସିକ ଜଗତ ଦୋହଲିଯାଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ମାନର ଭିତ୍ତି ଭୁଶୁଡ଼ିପଡ଼ିପାରେ। ଧରାଯାଉ, ଗୋଟିଏ ପରିବାରରେ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ମତଭେଦ ରହିଛି। ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କର ତିକ୍ତତା ଏତେ ବଢ଼ିଯାଏ ଯେ ସେମାନେ ଅଲଗା ହେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି କୌଣସି ପକ୍ଷ ବାସ୍ତବ ଅତ୍ୟାଚାରର ଶିକାର ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଆଇନର ଆଶ୍ରୟ ନେବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜାଣିଶୁଣି ଏପରି ଅଭିଯୋଗ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯାହାର କୌଣସି ବାସ୍ତବ ଆଧାର ନାହିଁ, ତେବେ ସେହି ଅଭିଯୋଗର ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠାରେ ଏକ ମୌଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ଦରକାର। ଅଭିଯୋଗ ହେବା ଅର୍ଥ ଅପରାଧ ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ନୁହେଁ; ସେହିପରି ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରମାଣିତ ନହେବା ମାତ୍ରେ ତାହା ଜାଣିଶୁଣି ମିଥ୍ୟା ଭାବେ ଆଣାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ। ନ୍ୟାୟବ୍ୟବସ୍ଥାର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ତଥ୍ୟ, ପ୍ରମାଣ ଓ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆଇନ ଆଧାରରେ ସତ୍ୟକୁ ଖୋଜିବା। ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଅଣଦେଖା କଲେ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ପୀଡ଼ିତା ନ୍ୟାୟ ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଆଉ ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି। ଆଜିର ସମାଜରେ ବୈବାହିକ ବିବାଦ, ଛାଡ଼ପତ୍ର, ଭରଣପୋଷଣ, ସନ୍ତାନର ଅଭିଭାବକତ୍ୱ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଅନେକ ପରିବାରରେ ଦେଖାଦେଉଛି। ଏହି ବିବାଦଗୁଡ଼ିକରେ କେତେକ ସମୟରେ ପକ୍ଷମାନେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ଆଣନ୍ତି। ଏପରି ଅଭିଯୋଗର ସତ୍ୟତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଓ ନ୍ୟାୟାଳୟର। କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାମାଜିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଜୀବିକା ଓ ପରିବାର ଉପରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗୋଟିଏ ଅଭିଯୋଗ କାଗଜରେ କେତୋଟି ଧାଡ଼ି ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଛାୟାରେ ଗୋଟିଏ ମଣିଷର ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଅନ୍ଧକାରମୟ ହୋଇଯାଇପାରେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କିଛି କଳ୍ପିତ ଉଦାହରଣ ଉପରେ ନଜର ପକାଯାଇପାରେ। ଧରାଯାଉ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିବା ଉପରେ ରହିଛି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଓ ଭରଣପୋଷଣକୁ ନେଇ ମତଭେଦ ରହିଛି। ଯଦି ଏହି ବିବାଦରେ କୌଣସି ପକ୍ଷ ଜାଣିଶୁଣି ଅସତ୍ୟ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ କିମ୍ବା ଘଟିନଥିବା ଘଟଣାକୁ ଘଟିଥିବା ବୋଲି ଦାବି କରେ, ତେବେ ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟତା ତଦନ୍ତରେ ପରୀକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ। କେବଳ ପୁରୁଷ ହୋଇଥିବାରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ଭାବିବା ଅନ୍ୟାୟ; ସେହିପରି ମହିଳା ହୋଇଥିବାରୁ ଜଣେ ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ କଥାକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ଅବିଶ୍ୱାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଚ୍ଛେଦ। ଦୁଇଜଣ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ପରସ୍ପର ସହମତିରେ ଏକ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି କୌଣସି ପକ୍ଷ ପ୍ରତିଶୋଧ ପରାୟଣ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ବିରୋଧରେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଆଣେ, ତେବେ ତାହା ଗୁରୁତର ଅନ୍ୟାୟ। କିନ୍ତୁ ସମ୍ପର୍କ ସହମତିରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଘଟିଥିବା ଯେକୌଣସି ଅପରାଧକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିହେବ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାର ତଥ୍ୟ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ନ୍ୟାୟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁମାନ ଉପରେ ନୁହେଁ, ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ। ତୃତୀୟ ଉଦାହରଣଟି ସାମାଜିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଧରାଯାଉ, ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରଚାର କରାଗଲା। ତଦନ୍ତ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ଫଟୋ, ପରିଚୟ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ କରି ତାଙ୍କୁ ଅପରାଧୀ ବୋଲି ଚିତ୍ରଣ କରାଗଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରମାଣିତ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସମ୍ମାନକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସହଜ ନୁହେଁ। ଏହି ଉଦାହରଣ କେବଳ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମାନ ବିପଦ ରହିଛି। ତେଣୁ ତଦନ୍ତ ଓ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କାହାକୁ ସାମାଜିକ ବିଚାରରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଦେବା ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ପ୍ରବୃତ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଉଦାହରଣ କଳ୍ପିତ; ଏଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ମାମଲାକୁ ସୂଚାଉନାହିଁ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ପ୍ରମାଣର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଉଜାଗର କରିବା। ଆଇନର ଦୁରୁପଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କଲାବେଳେ ଆଉ ଏକ ପକ୍ଷକୁ ଭୁଲିଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆମ ସମାଜରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ମହିଳା ଘରୋଇ ହିଂସା, ଯୌତୁକ ନିର୍ଯାତନା, ଯୌନ ହିଂସା, ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଓ ସାମାଜିକ ଚାପର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଇନ ଏକ ଆବଶ୍ୟକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ। କିଛି ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗର ଘଟଣାକୁ ଆଧାର କରି ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ସନ୍ଦେହର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ଅନ୍ୟାୟ ହେବ। ତାହା ଫଳରେ ପ୍ରକୃତ ପୀଡ଼ିତାମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ଭୟ କରିପାରନ୍ତି, ଯାହା ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ସାହସ ଦେଇପାରେ। ସେହିପରି ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଘରୋଇ ହିଂସା, ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା, ଅପମାନ, ଧମକ କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି ଆଣାଯାଇଥିବା ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ କେବଳ ପୁରୁଷ ହେବାର କାରଣରୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଜଣେ ପୁରୁଷ କାନ୍ଦିଲେ ତାଙ୍କ ପୁରୁଷତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଏ ନାହିଁ; ସେ ମାନସିକ ଭାବେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲେ ତାଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ମଣିଷର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହିଁ। ନ୍ୟାୟର ଦ୍ୱାର କୌଣସି ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ସମାଜର ଦ୍ୱିମୁଖୀ ମନୋଭାବ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ଜଣେ ମହିଳା ଅତ୍ୟାଚାରର ଅଭିଯୋଗ ଆଣନ୍ତି, ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ପକ୍ଷ ଶୁଣିବା ଓ ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାର ଅର୍ଥ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଅବିଶ୍ୱାସ କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ କରିବା। ନ୍ୟାୟର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି—କାହାର ଲିଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ତଥ୍ୟ ଓ ପ୍ରମାଣ ହେଉ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଆଧାର। ଆଇନର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସନ୍ତୁଳନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୪ ଆଇନ ଆଗରେ ସମାନତା ଓ ଆଇନର ସମାନ ସୁରକ୍ଷାର ନୀତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛି। ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୧ ଜୀବନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଏହି ମୌଳିକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ନ୍ୟାୟ କେବଳ ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଏହା ନିରପେକ୍ଷ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିର ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସୁରକ୍ଷା ସହ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ। ଯଦି କେହି ଜାଣିଶୁଣି ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଆଣନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା ପ୍ରମାଣ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦୁରୁପଯୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ଉପଯୁକ୍ତ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ତାହାର ଜବାବଦେହିତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଭିଯୋଗ ମିଥ୍ୟା ଥିବା ସହିତ ତାହା ଜାଣିଶୁଣି ଆଣାଯାଇଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଆବଶ୍ୟକ। କେବଳ ମାମଲାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଦୋଷମୁକ୍ତ ହେଲେ ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ୱତଃ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। ନ୍ୟାୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧ ନୁହେଁ; ସତ୍ୟର ଅନ୍ୱେଷଣ ଓ ଆଇନସମ୍ମତ ଜବାବଦେହିତା। ଏହି ସମସ୍ୟାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମାଧାନ କେବଳ ଆଇନରେ ନୁହେଁ, ସାମାଜିକ ଚେତନାରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ପରିବାରରେ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ, ମତଭେଦର ସଂଯମିତ ସମାଧାନ, ବୈବାହିକ ପରାମର୍ଶ, ଆଇନଗତ ସଚେତନତା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଅନେକ ବିବାଦକୁ ଗୁରୁତର ରୂପ ନେବାରୁ ରୋକିପାରେ। ତେବେ ହିଂସା କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ଅପରାଧର ଅଭିଯୋଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାର ନାମରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚାପ ପକାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାମଲାର ପ୍ରକୃତି ଅନୁସାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବା ଦରକାର। ପୋଲିସ ଓ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ଅଭିଯୋଗର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ସହିତ ପ୍ରମାଣକୁ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା। ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଓ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଆଇନଗତ ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା—ଏହି ଦୁଇଟି ଦାୟିତ୍ୱ ପରସ୍ପରର ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ। ଠିକ୍ ଭାବରେ ତଦନ୍ତ ହେଲେ ପ୍ରକୃତ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼େ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଗଣମାଧ୍ୟମର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ଯେକୌଣସି ଅଭିଯୋଗକୁ ଯାଞ୍ଚ ନକରି ଚମକପ୍ରଦ ଶିରୋନାମାରେ ପ୍ରଚାର କରିବା, ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭରୁ ଅପରାଧୀ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରିବା କିମ୍ବା ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଗୁରୁତର କ୍ଷତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ନାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୌନ ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାରେ ଆଇନଗତ ଗୋପନୀୟତା ନିୟମକୁ ମଧ୍ୟ କଠୋର ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର। ସମ୍ବାଦ ପରିବେଷଣରେ ସଂଯମ, ତଥ୍ୟର ଯାଞ୍ଚ ଓ ନିରପେକ୍ଷତା ରହିଲେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ; ନଚେତ୍ ତାହା ସାମାଜିକ ବିଚାରର ଏକ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମଞ୍ଚରେ ପରିଣତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଶେଷରେ ଆମ ସମାଜ ଏକ ମୌଳିକ ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ—ନାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପରସ୍ପରର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନୁହେଁ। ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ସେହିପରି ପୁରୁଷଙ୍କ ଅଧିକାରର କଥା କହିବା ପାଇଁ ନାରୀଙ୍କ ସଂଘର୍ଷକୁ ଛୋଟ କରିବାର ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ନ୍ୟାୟର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି—ଉଭୟଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସତ୍ୟର ପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହେବା। ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅର୍ଥ ଅନ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଛିନିନେବା ନୁହେଁ; ପୁରୁଷର ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ଅର୍ଥ ନାରୀର କଣ୍ଠରୋଧ କରିବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅଧିକାର ସହ ଦାୟିତ୍ୱ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସହ ସଂଯମ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗ ସହ ପ୍ରମାଣର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆମେ ଯେତେ ଗଭୀର ଭାବେ ବୁଝିପାରିବା, ସମାଜ ସେତେ ଅଧିକ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ହୋଇପାରିବ। କାରଣ ନ୍ୟାୟର ତରାଜୁରେ ଲିଙ୍ଗର ଓଜନ ନୁହେଁ, ସତ୍ୟର ଓଜନ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହେବା ଉଚିତ। ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ ଯେପରି ଅମୂଲ୍ୟ, ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଆକୁଳ ଡାକ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ମୂଲ୍ୟବାନ। ଏହି ଦୁଇଟି ମାନବୀୟ ସତ୍ୟକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ସ୍ୱୀକାର କରିପାରିଲେ ହିଁ ଆମେ ଏକ ସମାନତାଭିତ୍ତିକ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ଗଢ଼ିପାରିବା। — ସମ୍ପାଦକୀୟ, ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱର ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱର ଆମର ଶକ୍ତି।
What's Your Reaction?
Like
0
Dislike
0
Love
0
Funny
0
Angry
0
Sad
0
Wow
0
Ajay
Ajya Kumar Behera is the founder and editor of APANANKA SWAR and a passionate advocate of truthful and responsible journalism. Dedicated to serving society through accurate reporting and public-interest news, he believes in the values of truth, transparency, and trust. Through APANANKA SWAR, he strives to inform, empower, and connect communities across Odisha.