ତିନିଥର ପରାଜୟରୁ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆସନ... ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ୟନାମ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ଗାଁ ମାଟିରୁ ରାଜ୍ୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସନ କ୍ଷମତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜଣେ ମହିଳା ନେତ୍ରୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଇତିହାସରେ କେତେକ ନାମ କ୍ଷମତାର ପରିଚୟ ଦିଏ, ଆଉ କେତେକ ନାମ ସଂଘର୍ଷ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଧ୍ୟବସାୟର ଉଦାହରଣ ହୋଇ ରହିଯାଏ। ସେହିଭଳି ଏକ ନାମ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା। ରାଜନୀତିର ଦୀର୍ଘ ପଥରେ ତିନି ତିନିଥର ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟ, ସାଂଗଠନିକ ଦାୟିତ୍ୱର ଚାପ, ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିର ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ଶେଷରେ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ଗୌରବ। ଏହା କେବଳ ଜଣେ ରାଜନେତ୍ରୀଙ୍କ ସଫଳତାର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଜନୀତିରେ ହାର ନମାନିବାର ଏକ ଦୃଢ଼ ମାନସିକତାର ପ୍ରତିଫଳନ। ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୨ ମେ ୧୯୬୬ରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ନିଆଳି ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନିଭରଣ ଗ୍ରାମରେ। ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବେଶରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନଯାତ୍ରା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ପରିଚିତ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ତାଙ୍କ ଶୈଶବ ଓ ପରିବାରିକ ଜୀବନ ଓ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଏକ ଦିଗକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ତାଙ୍କୁ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ ଦିଗରେ ଆଗେଇ ନେଇଥିଲା। ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଏଲ୍ଏଲ୍ବି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରି ସେହିବର୍ଷ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିଥିଲେ। ପରେ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଲୋକ ପ୍ରଶାସନ ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ଆଇନ ଓ ପ୍ରଶାସନର ଏହି ଶିକ୍ଷା ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ନିମାପଡ଼ା ବ୍ଲକର ତେରୁଣ୍ଡିଆ ଗ୍ରାମର ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ନାୟକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ନିମାପଡ଼ା ତାଙ୍କ କର୍ମଭୂମି ପାଲଟିଥିଲା। ଜଣେ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବେ ନିଜର ପେସାଦାର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମନରେ ରାଜନୀତି ପ୍ରତି ଥିଲା ଗଭୀର ଆକର୍ଷଣ। ସମାଜ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ସମସ୍ୟାକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ତାଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତି ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଇଥିଲା। ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା କେବଳ ଜଣେ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ସାଂଗଠନିକ ନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବାର ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। ରାଜ୍ୟ ସମାଜ ମଙ୍ଗଳ ବୋର୍ଡର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା, ବିଜେପି ମହିଳା ମୋର୍ଚ୍ଚାର ରାଜ୍ୟ ସଭାନେତ୍ରୀ ଏବଂ ପରେ ଦଳର ରାଜ୍ୟ ଉପସଭାପତି ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଦାୟିତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିର ରାସ୍ତା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ସୁଗମ ନଥିଲା। ନିମାପଡ଼ା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି ଟିକେଟରେ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତିନୋଟି ଯାକ ନିର୍ବାଚନରେ ତାଙ୍କୁ ପରାଜୟର ସ୍ୱାଦ ଚାଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିମାପଡ଼ାରେ ବିଜେଡିର ପ୍ରଭାବ ଓ ତତ୍କାଳୀନ ବିଧାୟକ ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା। ପରାଜୟ ମଣିଷକୁ ଦୁଇଟି ରାସ୍ତା ଦେଖାଏ। ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ପଛକୁ ଫେରିଯିବା, ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ପୁଣିଥରେ ଲଢ଼ିବା। ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ଦ୍ୱିତୀୟ ରାସ୍ତାକୁ ବାଛିଥିଲେ। ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜିତ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ସକ୍ରିୟତା ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ବିରୋଧୀ ଦଳର ଜଣେ ନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶାସକ ଦଳକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା, ସାଂଗଠନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ ରଖିବା ଏବଂ ନିଜ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ରାଜନୈତିକ ଉପସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ଅଂଶ ଥିଲା। ବିଶେଷକରି ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷର ବିଜେଡି ଶାସନ ସମୟରେ ବିଜେପି ରାଜ୍ୟରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଭାବରେ ନିଜର ସ୍ଥିତି ମଜଭୁତ କରିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନକୁ ମଜଭୁତ କରିବା ସହ ମହିଳା ନେତୃତ୍ୱର ଏକ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନଥିଲା। ନିର୍ବାଚନୀ ବିଜୟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦଳରେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା। ୨୦୨୪ ମସିହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ମୋଡ଼ ଆଣିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷର ବିଜେଡି ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇ ବିଜେପି ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲା। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ନିମାପଡ଼ାରୁ ପୁଣିଥରେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଲଢ଼ିଥିଲେ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା। ଏଥର ଜନମତ ତାଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଯାଇଥିଲା। ସେ ୯୫,୪୩୦ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ବିଜେଡିର ଦିଲୀପ କୁମାର ନାୟକଙ୍କୁ ୪,୫୮୮ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ତିନିଥରର ପରାଜୟ ପରେ ଏହି ବିଜୟ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମୋଡ଼ ଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ କେବଳ ନିମାପଡ଼ାରୁ ବିଧାୟିକା ହେବାରେ ସୀମିତ ରହିନଥିଲା। ୧୨ ଜୁନ୍ ୨୦୨୪ରେ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ନୂତନ ସରକାରରେ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ। ଏଥିସହ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ଐତିହାସିକ ସୌଭାଗ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ପ୍ରଥମଥର ବିଧାୟିକାଙ୍କୁ ଏତେ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିବା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଘଟଣା ଥିଲା। ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ସହ ତାଙ୍କୁ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ବିଭାଗ, ମିଶନ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ତିନୋଟି ବିଭାଗ ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଜଡ଼ିତ। ମହିଳାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସଶକ୍ତୀକରଣ, ଶିଶୁଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି ଓ ସୁରକ୍ଷା, ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରର ବିକାଶ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା। ନିଜ ବିଧାନସଭା କ୍ଷେତ୍ର ନିମାପଡ଼ାର ବିକାଶକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ଯୋଜନାର ହିସାବ ସାର୍ବଜନୀନ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଉତ୍କର୍ଷ ନିମାପଡ଼ା ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟର ବିବରଣୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ୨୧୩ କୋଟି ଟଙ୍କା, ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ୧୪୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ୨୨.୪୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଗୋପ ମେଗା ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ, ରାସ୍ତାଘାଟ ନିର୍ମାଣ, ଡ୍ରେନେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ଓ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ନବୀକରଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଘୋଷିତ ବ୍ୟୟ ଓ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରକୃତ ଉପକାରିତା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ କେତେ ପହଞ୍ଚିଛି, ତାହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି ଆଧାରରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ପରେ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଉନ୍ନତି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବିଭାଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ହୋଇଛି। ନୂତନ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କେନ୍ଦ୍ର ନିର୍ମାଣ, ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଜଳ, ଶୌଚାଳୟ ଓ ଖେଳିବାର ସୁବିଧା ଭଳି ବିଷୟ ଉପରେ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘୋଷଣା ଅପେକ୍ଷା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ସେବା ପହଞ୍ଚାଇବା ହିଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ସଫଳତାର ପ୍ରକୃତ ମାପକାଠି ହେବ। ତେବେ ଜଣେ ନେତାଙ୍କ ସଫଳତା କେବଳ ତାଙ୍କ ପଦପଦବୀ କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚନୀ ବିଜୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଶାସନରେ ଥିବାବେଳେ ସମାଲୋଚନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣିବା, ନିଜ ବିଭାଗର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ରଖିବା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ପୂରଣ କରିବା ହିଁ ଜଣେ ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା। ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାପକାଠି ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ। ଆଜି ଯେତେବେଳେ ସେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଫଳତା ସହ ଦାୟିତ୍ୱର ପରିସର ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଛି। ବିରୋଧୀ ବେଞ୍ଚରେ ରହି ଶାସକ ଦଳକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଏବଂ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ହିସାବ ଦେବା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଏକ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ। ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସମାଲୋଚନାକୁ ସହ୍ୟ କରିବା ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ଶାସନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ। ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ଜୀବନରୁ ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ, ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମ ପରାଜୟ ଶେଷ ନୁହେଁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପରାଜୟ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ନୁହେଁ, ଏପରିକି ତୃତୀୟ ପରାଜୟ ମଧ୍ୟ ସଫଳତାର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା, ସଂଗଠନ ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ ଓ ସଂଘର୍ଷ କରିବାର ମାନସିକତା ରହିଥାଏ, ତେବେ ସମୟ ଦିନେ ନା ଦିନେ ସୁଯୋଗ ଦିଏ। ଶେଷରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଗୋଟିଏ—ତିନିଥର ପରାଜୟକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଯେଉଁ ମହିଳା ନେତ୍ରୀ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆସନରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ନିଜ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ଜନସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ଆଉ ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିପାରିବେ କି? ଏହାର ଉତ୍ତର ସମୟ ଦେବ। କିନ୍ତୁ ତିନିଥର ପରାଜୟ ପରେ ଚତୁର୍ଥଥର ବିଜୟ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ଇତିହାସ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାର ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ହୋଇ ରହିବ।
What's Your Reaction?
Like
0
Dislike
0
Love
0
Funny
0
Angry
0
Sad
0
Wow
0
Ajay
Ajya Kumar Behera is the founder and editor of APANANKA SWAR and a passionate advocate of truthful and responsible journalism. Dedicated to serving society through accurate reporting and public-interest news, he believes in the values of truth, transparency, and trust. Through APANANKA SWAR, he strives to inform, empower, and connect communities across Odisha.
